«اعظم طالقانی» یک زن در قامت ریاست‌جمهوری
«اعظم طالقانی» یک زن در قامت ریاست‌جمهوری
اعظم طالقاني فرزند آيت‌الله محمود طالقاني از روحانيون و انقلابيون برجسته‌اي است كه پايه‌گذار نهضت آزادي بود. از همان كودكي و نوجواني در جلسات تفسير قرآن پدر همراه با خواهرها و برادرهايش حاضر مي‌شد و پاي صحبت‌هاي پدر مي‌نشست. طالقاني همچون بسياري از هم‌نسلانش خيلي زود ازدواج كرد و همين هم باعث شد كه وقتي وارد دانشگاه ‌شد، مسووليت پرورش فرزندانش را نيز برعهده داشته‌ باشد.

به گزارش سایت خبری مدارا؛ هشتم آبان امسال، درست یک سال از درگذشتش می‌گذرد؛ زنی که می‌خواست «رجل سیاسی» باشد. از این روی هر ۴ سال راهی ستاد انتخابات می‌شد و هرچند در پس ذهنش می‌دانست نامش در میان نامزدهای نهایی نخواهد آمد اما هر بار با شناسنامه‌ای در دست رو‌به‌روی دوربین عکاسان می‌ایستاد تا «نامزدی‌اش برای انتخابات ریاست‌جمهوری» را اعلام کند. اعظم طالقانی حتی در سال‌های پایانی عمرش با تنی رنجور و مریض‌احوال، به‌سختی از پله‌های وزارت کشور پایین می‌آمد تا به محل نام‌نویسی کاندیداهای ریاست‌جمهوری در ستاد انتخابات برسد و پرچم این مطالبه مهم را یک‌تنه افراشته نگه دارد. این حرکت نمادین دختر مرحوم آیت‌الله طالقانی نه اینکه تنها نقطه روشن کارنامه کاری و فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی او باشد، اما دست‌کم در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین المان‌هایی تبدیل شده ‌بود که اعظم طالقانی را از دیگر زنان سیاستمدار و کنشگر اجتماعی متمایز می‌کرد و در شأن و مقامی درخور و شایسته تحسین قرار می‌داد. اعظم طالقانی تا آخرین روزها با همان چادر مشکی و روسری اغلب روشن و این اواخر حتی عصازنان تلاش کرد نشان دهد که زنان هم می‌توانند در این تفسیر تنگ و دست و پاگیر از «رجال سیاسی» قرار گیرند. تصویر او هم‌تراز تصویری از منیره گرجی، تنها زن عضو مجلس خبرگان قانون اساسی است که روی کرسی سرخ این پارلمان قانون‌گذاری تکیه زده ‌بود و وقتی یکی از روحانیون پشت تریبون می‌گفت «عاطفه و احساسات در زن قوی و عقل کم است»، لبخندی می‌زد و آنگاه که نوبت به نطق او می‌رسید، پشت تریبون و با صدایی رسا از تنفیذ اختیار به یک زن رییس‌جمهوری دفاع می‌کرد.

نمای تمام‌قد زن مسلمان پیشرو
اعظم طالقانی فرزند آیت‌الله محمود طالقانی از روحانیون و انقلابیون برجسته‌ای است که پایه‌گذار نهضت آزادی بود. از همان کودکی و نوجوانی در جلسات تفسیر قرآن پدر همراه با خواهرها و برادرهایش حاضر می‌شد و پای صحبت‌های پدر می‌نشست. طالقانی همچون بسیاری از هم‌نسلانش خیلی زود ازدواج کرد و همین هم باعث شد که وقتی وارد دانشگاه ‌شد، مسوولیت پرورش فرزندانش را نیز برعهده داشته‌ باشد. سال ۵۲ در دانشگاه تربیت معلم فعلی ادبیات فارسی خواند و چون همزمان فعالیت انقلابی می‌کرد ۲ سال از دوران دانشجویی نگذشته، دستگیر شد. او تنها زنی است که به‌دلیل فعالیت سیاسی حکم حبس ابد گرفته‌ که بسیاری معتقد بودند علاوه بر فعالیت‌های خود، اقدامات پدرش در این تصمیم و اعمال حکم بی‌تاثیر نبوده است. همزمان پدر و دختر زندانی بودند اما اعظم طالقانی بعد از گذشت یک سال و نیم حبس، در سال ۵۶ آزاد شد. پس از آزادی تشکیلات «جامعه زنان» را که پیش از انقلاب تاسیس کرده‌ بود، به «جامعه زنان انقلاب اسلامی» تغییر داد. تشکیلاتی که درنهایت در دهه ۷۰ به عنوان یک حزب رسمی از وزارت کشور پروانه گرفت.
انتشار نشریه «پیام هاجر» ازجمله فعالیت‌های مهم رسانه‌ای طالقانی بود که کنار سایر فعالیت‌های سیاسی، مذهبی و اجتماعی انجام می‌داد و درنهایت سال ۷۹ توقیف شد. او نخستین زنی بود که توانست به مجلس شورای اسلامی دوره اول راه پیدا کند و نخستین‌بار سال ۷۶ همراه با چند زن دیگر برای نام‌نویسی در انتخابات پیشگام و البته ردصلاحیت شد. سال ۸۴ هم که این اتفاق تکرار شد همراه با جمعی از زنان دست به تحصن در «پاستور» زد که بسیار خبرساز شد. او همچون پدر نگاهی نو به اسلام و اسلام‌گرایی و با نیروهای ملی- مذهبی ارتباط نزدیکی داشت، از آزادی اندیشه و قلم حمایت می‌کرد، نسبت به ظلمی که به زندانیان روا می‌شد، اعتراض می‌کرد، از همراهان جنبش سبز بود و به او چندین‌بار در این رابطه نامه‌هایی سرگشاده رسید. در سال‌های پایانی عمر کلاس‌های تفسیر قرآن در خانه اعظم طالقانی به راه بود. گهگداری با رسانه‌ها مصاحبه می‌کرد و در میان دغدغه‌هایش موضوع «رجل سیاسی» بیش از هر چیز دیگر پررنگ بود. از همین روی نام او همیشه یادآور تلاش زنان برای کسب برابری در راستای کسب کرسی ریاست‌جمهوری بوده و هست.
کنشگر خوشنام حقوق زنان که اگرچه تمام سابقه انقلابی، سیاسی و فعالیت اجتماعی‌اش باعث نشد که شورای نگهبان او را «رجل سیاسی» تلقی کند اما همواره نامش در اذهان عمومی و در افواه حامیان و کنشگران حقوق زنان هم‌تراز «رجال سیاسی» مطرح بوده و خواهد بود. اگرچه انتخابات ۱۴۰۰ جای او در ستاد انتخابات خالی است که با این اقدام به نوعی اعتراضش را به گوش نهادهای نظارتی و مفسران قانون اساسی برساند اما آن‌طور که پیداست، امسال و پس از طرح دوباره بحث «رجل سیاسی» زنان سیاستمدار می‌خواهند دست به کار شده و در انتخابات نام‌نویسی کنند. اقدامی که شاید همچنان نمادین باشد اما این موج به مدد فعالیت‌های کسانی چون اعظم طالقانی چنان گسترش یافته که حالا حتی از اردوگاه اصولگرایی و جناح راست هم زمزمه‌هایی مبنی بر معرفی کاندیداتوری یک سیاستمدار زن یا دست‌کم بررسی مصادیق و گزینه‌هایی که در میان زنان سیاستمدار می‌توانند کاندیدای ریاست‌جمهوری باشند، شنیده می‌شود.

  • منبع خبر : اعتماد